• montrö boğazlar sözleşmesi

    montrö boğazlar sözleşmesi

    tür : çok taraflı sözleşme
    imzalanma : 20 temmuz 1936
    yer : montreux, isviçre
    yürürlük : 9 kasım 1936

    istanbul boğazı ve çanakkale boğazı ' nı kapsar


    montrö boğazlar sözleşmesi, 1936'da imzalanan ve türkiye'ye istanbul ve çanakkale boğazları üzerinde kontrol ve savaş gemilerinin geçişini düzenleme hakkı veren uluslararası sözleşme. sözleşme, türkiye'ye boğazlar üzerinde tam kontrol hakkı verir ve barış zamanı sivil gemilerin özgürce geçişini garantiler. sözleşme, karadeniz'e kıyısı olmayan ülkelere ait savaş gemilerinin geçişini sınırlar. sözleşmenin şartları, özellikle sovyetler birliği donanması'na akdeniz'e erişim hakkı sağlaması yıllar boyunca tartışma konusu olmuştur. 1923'te lozan antlaşması ile birlikte imzalanan boğazlar sözleşmesi'nin yerine geçmiştir.

    ticari gemilerin geçiş rejimi

    barış zamanında, gündüz ve gece, bayrak ve yük ne olursa olsun, hiçbir işlem (formalite) - sağlık denetimi hariç - olmaksızın boğazlar'dan geçiş ve gidiş-geliş (ulaşım) tam özgürlüğünden yararlanacaklardır.
    savaş zamanında türkiye, savaşan değil ise bayrak ve yük ne olursa olsun boğazlar'dan geçiş ve gidiş-geliş (ulaşım) özgürlüğünden yararlanacaklardır. kılavuzluk ve yedekçilik (römorkörcülük) isteğe bağlı kalmaktadır.
    savaş zamanında türkiye savaşta ise, türkiye ile savaşta olan bir ülkeye bağlı olmayan ticaret gemileri, düşmana hiçbir biçimde yardım etmemek koşuluyla boğazlar'da geçiş ve gidiş-geliş (ulaşım) özgürlüğünden yararlanacaklardır. bu gemiler boğazlar'a gündüz girecekler ve geçiş, her seferinde türk makamlarınca gösterilecek yoldan yapılacaktır.
    türkiye'nin kendisini pek yakın bir savaş tehlikesi tehdidi karşısında sayması durumunda, boğazlar'dan geçiş ve gidiş-geliş (ulaşım) tam özgürlüğünden yararlanacaklardır; ancak gemilerin boğazlar'a gündüz girmeleri ve geçişin her seferinde türk makamlarınca gösterilen yoldan yapılması gerekecektir. kılavuzluk, bir durumda zorunlu kılınabilecek; ancak ücrete bağlı olmayacaktır.
    kaynak :
    montrö boğazlar sözleşmesi

  • türkiye'nin ikinci tapusudur.birincisi lozan barış antlaşması'dır.montrö sayesinde bugün boğazlarda askerlerimiz bulunabilmektedir ve boğazlar konusunda egemenlik hakları tamamen türkiye'nin elindedir.

  • son yaşananlardan sonra bu konuda bilgi verme gereği doğdu. ancak konunun daha iyi anlaşılması için öncelikle dünyadaki uygulamadan bahsedeceğim.
    dünyada bu konuda uygulama, transit geçiştir. peki transit geçiş nedir?
    transit geçiş, günümüzde boğazların hayati derecede önemli olmasından kaynaklanan, bayrak devletine (yani boğazdan geçen geminin uyruğu olan devlete) geniş yetkiler tanıyan bir geçiş türüdür. öyle ki boğazlarınıza ilişkin eğer herhangi bir uluslararası andlaşmanız yoksa transit geçiş uygularsınız.
    transit geçişle ilgili ilk olarak; boğazlar bütün dünya ülkelerinin malıdır, kimse boğazdan geçen bir geminin geçmesini engelleyemez ve istisna olmadıkça ülkelerin bu haklarına zarar verecek uygulamalara gidemez. peki bu tür uygulamalar nelerdir? bu tür uygulamaların en tipik örneği para talep etmek, geçişi koşula bağlamaktır (yalnız burada boğazları ve kanalları karıştırmamak gerekir) . bahsettiğim istisnalar ise söz konusu boğazdaki trafiğin düzenlenmesi, bir tehlikenin varlığı gibi durumlardır.
    şimdi bu transit geçişin en can alıcı noktalarından birisi, "zararsız geçiş" denilen geçiş türünün ilkelerinin aranmıyor olmasıdır. zararsız geçiş askıya alınabilir, ancak transit geçiş alınamaz. zararsız geçiş sadece gemileri kapsarken transit geçiş uçakları da kapsar. zararsız geçiş için savaş gemilerine bildirim veya izin yükümlülüğü getirebilirsiniz, ancak transitte bu durum söz konusu değildir. transit geçişi denizaltılar deniz dibinden, bayrak göstermeden yapabilirler mesela. kıyı devleti buna katlanmak zorundadır.
    şimdi bir de montreux boğazlar sözleşmesine bakalım. öncelikle barış zamanında boğazlarımız bütün ticaret gemilerine açıktır. gemiler sadece sağlık kontrolü sebebiyle durdurulabilir, bunun dışında açık ihbar olmadan hiçbir şekilde ticari gemi durdurulamaz. bunun haricinde savaş gemileri için sözleşmede bazı koşullar aranmıştır. karadeniz'e kıyısı olmayan devletler için 15 gün önceden bildirim yapılması kaydıyla yardım gemileri, hafif su üstü gemileri ve küçük savaş gemileri geçebilir. tabii bunlar için aranan belli tonaj ağırlıkları, kaç adet gemi geçtiği gibi kriterler de var ancak bunlar şu an için detay niteliğinde olduğundan ilgilileri internetten araştırabilirler.
    savaş dönemi ise türkiye'nin savaşta olup olmamasına göre değişiklik gösterir eğer türkiye savaşın taraflarından biri değilse neler olur? savaşın tarafı olmayan devletler için barış dönemi kuralları esasen tüm gemiler için geçerlidir. bunun dışında savaşın tarafı devletlerin savaş gemileri geçemez.
    eğer türkiye savaşın tarafıysa veya kendini pek yakın bir savaş tehdidi içerisinde hissediyorsa yine tüm ticari gemiler geçebilir (sadece düşman devletlere yardım götüren ticari gemiler geçemez, bunu da ayıralım). ancak diğer tüm düzenlemeler, devlete bırakılmıştır.
    dünya olarak geldiğimiz noktada, boğazlardan para alınması mümkün değildir. yani sadece istanbul veya çanakkale boğazları olarak düşünmeyin, bugün dünya üzerindeki hiçbir boğazda ücret alamazsınız. bu şekilde yapılan propagandalara kesinlikle taviz vermeyin. montreux boğazlar sözleşmesi, dünyada uygulanan sisteme göre bizim lehimize daha avantajlıdır.

  • boğazlardaki hâkimiyetinizin tapusu.
    neden insan tapusunu yırtıp atar