• bankalar nasıl para yaratır

    bankaların nasıl para yarattığını öğrendiğim kadarı ile anlatmaya çalışacağım. yanlışlarım, eksiklerim varsa düzeltirseniz memnun olurum. bu yazıyı birazda öğrendiklerimi pekiştirmek ve yanlış bildiklerimi düzeltmeniz için yazıyorum.
    bankalar nasıl para yaratır?
    diyelim ki ali'nin 100.000 tl si var ve bu parayı bir yıl vadeli bir şekilde bankaya yatırıyor. banka bu parayı kredi vermek için kullanacaktır ama bu paranın hepsini kullanamaz. %10 luk bir kısmını merkez bankasına zorunlu karşılık olarak yatırması gerekir. bankanın eline kredi vermeye müsait kaç para kaldı. 90.000 tl. ve kredi çekip araba almak isteyen bir mahmut var. banka ali'nin 90.000 tl sini mahmut'a kredi olarak veriyor. mahmut kredi çektiği 90,000 tl ile melis'ten bir araba alıyor. mahmut 90.000 tl si melis'in banka hesabına geçmiş oluyor. mahmut'un ise 90.000 bin tl bankaya borcu oluyor. yani 90.000 tl yaratılmış oluyor.

  • benim bildiğim kadarıyla banka, yatırılan paradan çok daha fazlasını yaratabiliyor.
    aynı örnekte ali 100.000 tl yatırdı diyelim. ali'nin parasının %10'u 10.000 tl. ama banka ali'nin 50.000 tlsini merkez bankasına gönderirse 500.000 tl kredi verebilir. böylelikle 500.000-100.000=400.000 tl banka tarafından yaratılmış olur. (bir nevi kaldıraç gibi)